Kto nas wspiera?

  • Beata Czarnecka-Dzialuk – doktor nauk prawnych, adiunkt w Zakładzie Kryminologii Instytutu Nauk Prawnych PAN 

“Zagadnienia wymiaru sprawiedliwości karnej badam od lat, angażując się przy tym w praktyczne działania (zwłaszcza w Zespole ds. Wprowadzania Mediacji w Polsce oraz w European Forum for Restorative Justice  Europejskiego Forum Sprawiedliwości Naprawczej). Jestem przekonana, że urzeczywistnianie sprawiedliwości naprawczej to konieczny etap ewolucji systemów reagowania na przestępstwo. Przełamywanie zastałych schematów w tym obszarze to zadanie ambitne i trudne,  (można nawet stwierdzić, że godne Don Kichota!). Aby je zrealizować, niezbędne jest jednak współdziałanie wielu osób z różnych sektorów – wymiaru sprawiedliwości, organizacji społecznych i samorządowych, nauki. 

Dlatego z satysfakcją przyjęłam wiadomość o utworzeniu Wrocławskiego Centrum Sprawiedliwości Naprawczej. Po zapoznaniu się ze szczegółami oraz po rozmowie z przedstawicielami liderów projektu, nabrałam przekonania, że będzie sukces.  Zaangażowani są bowiem i  społecznicy, i samorząd lokalny, i przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości, w szczególności  kuratorskiej służby sądowej. Przemawia za tym także dobre rozumienie idei sprawiedliwości naprawczej, zwłaszcza tego, że jej urzeczywistnianie to sprawa nie tylko organów państwa, sprawcy, konkretnego pokrzywdzonego, ale także społeczności. Jest ponadto entuzjazm, zapał, a także wiedza i doświadczenie osób zajmujących się tym nie w pojedynkę ale wspólnie.

Niezwykle ważne jest tworzenie warunków do efektywnego wykonywania prac na cele społeczne jako postaci kary ograniczenia wolności albo zobowiązania wynikającego z mediacji, przy jednoczesnej dbałości o pokrzywdzonych, o pomoc dla  skazanych oraz o przywracanie harmonii w społeczności lokalnej.

Gratuluję dotychczasowych osiągnięć i życzę zadowolenia z przyszłych!”

 

  • Anna Matczak – Kryminolog, ukończyła studia w dziedzinie polityki społecznej na Uniwersytecie Warszawskim oraz London School of Economics and Political Science. W Instytucie Socjologii, LSE, obroniła doktorat na podstawie pracy Understandings of punishment and justice in the narratives of lay Polish people. W latach 2009-2013 związana zawodowo z Anglia Ruskin University, Kingston University, St George’s University of London, gdzie pracowała przy licznych projektach naukowych dotyczących głównie przemocy domowej. W okresie 2011-2017 współpracowała z angielskimi sądami, służbami społecznymi, kuratorami sądowymi, policją, National Crime Agency oraz Home Office jako wykwalifikowana tłumaczka sądowo-policyjna. Jej zainteresowania badawcze dotyczą kwestii sprawiedliwości naprawczej oraz polityki karnej w krajach Europy Środkowo-Wschodniej.

“Od lat zajmuję się badawczo tematyką sprawiedliwości naprawczej (ang. restorative justice) i z wielkim zainteresowaniem śledzę rozwój tej praktyki w Polsce. Dlatego z radością przyjęłam wiadomość o utworzeniu Wrocławskiego Centrum Sprawiedliwości Naprawczej. W trakcie mojej wizyty studyjnej w listopadzie 2017r. miałam okazję porozmawiać z osobami, które tworzą Centrum, ale także dokonać obserwacji, w jaki sposób Centrum funkcjonuje i nadzoruje karę wykonywania prac na cele społeczne. W mojej rozprawie doktorskiej argumentuję, że prace społeczne w odbiorze społecznym mają niezwykle ‘naprawczy’ charakter. Moja teza, która do momentu wizyty studyjnej w Centrum miała bardzo teoretyczny wymiar, znajduje fantastyczne odzwierciedlenie w praktyce Wrocławskiego Centrum Sprawiedliwości Naprawczej. W kryminologicznym ujęciu, kara wykonywania prac na cele społeczne praktykowana w modelu proponowanym przez Centrum zdecydowania powinna być określona jako praktyka naprawcza (ang. restorative practice), która juz obecnie przyczynia się do rozwoju i popularyzacji idei sprawiedliwości naprawczej w Polsce.

Wrocławskie Centrum Sprawiedliwości Naprawczej, które funkcjonuje w dużej mierze dzięki działalności kuratorów sądowych, przypomina także o roli probacji w wymiarze sprawiedliwości. Działalność Centrum zasługuje na uwagę i uznanie w środowisku kryminologicznym, ponieważ niewątpliwie reprezentuje wizjonerskie i innowacyjne podejście w polskim wymiarze sprawiedliwości, nie tylko w skali krajowej, ale także międzynarodowej”.

 

  • Bartosz Pilitowski jest socjologiem, założycielem i prezesem Fundacji Court Watch Polska – pomysłodawcą i liderem największego na świecie programu obserwacji rozpraw sadowych – “Obywatelskiego Monitoringu Sądów”. Za tę działalność otrzymał w 2018 roku Nagrodę Polskiej Rady Biznesu w kategorii “Działalność Społeczna”, a Fundacja została wyróżniona w 2016 roku nagrodą Prezydenta RP “Dla dobra wspólnego”.

Bartosz Pilitowski doświadczenie zawodowe zdobywał w sektorze prywatnym zajmując się wdrażaniem innowacji oraz organizacją projektów badawczo-rozwojowych. Jako przedstawiciel Fundacji współpracował z Biurem Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE oraz zasiadał w Radzie Społecznej ds. Wdrażania Strategii Modernizacji Przestrzeni Sprawiedliwości przy Ministrze Sprawiedliwości. Obecnie – poza pracą w Fundacji Court Watch Polska – prowadzi zajęcia dla słuchaczy Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury oraz Uniwersytetu Jagiellońskiego. Artykuły jego autorstwa ukazały się m.in. na łamach “Law & Social Inquiry”, „Studiów Socjologicznych”, „Kwartalnika Krajowa Rada Sądownictwa”, „Kwartalnika Iustita”, „Nowej Konferedacji”, „Nowego Obywatela”, “Kultury Liberalnej”, “Rzeczpospolitej” i “Dziennika Gazeta Prawna”.

“Dzięki rozwiązaniu (konfliktu) przez sprawiedliwość naprawczą budujemy więzi, a nie je zrywamy. Dla mnie to jest urzekające w tym rozwiązaniu – to tworzy społeczeństwo” – Bartosz Pilitowski w filmie “Oda do Sprawiedliwości”.

Bartosz Pilitowski jest współautorem poradnika “Współpraca organizacji społecznej z wymiarem sprawiedliwości” opracowanego wspólnie z naukowcami z Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku i z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. W publikacji przedstawiony został model “Centrum Sprawiedliwości Naprawczej” jako implementacja filozofii Problem Solving Justice oraz Community Justice w warunkach prawa polskiego inspirowana amerykańskimi “Community Courts” i polskim kaskadowym modelem wykonywania kary ograniczenia wolności zapoczątkowanym przez Stowarzyszenie “Ludzie Ludziom” i wrocławską służbę kuratorską. We wstępie redaktorzy poradnika piszą:

“Przepełnione więzienia, ludzie odbywający karę pozbawienia wolności za drobne występki i wykroczenia, niezadowalająca efektywność realizacji kary ograniczenia wolności, resocjalizacja funkcjonująca jedynie w teorii – wszystko to (a także szereg innych powiązanych kwestii, o których tu nie wspominamy) to problemy większości wysokorozwiniętych państw, w tym Polski. Doświadczenia amerykańskie oraz europejskie (jak również lokalne doświadczenia polskie) sugerują, że jedną z możliwości rozwiązania części tych problemów jest systematyczna współpraca organizacji pozarządowych z szeroko rozumianym wymiarem sprawiedliwości”.

Zobacz film “Oda do Sprawiedliwości” o tworzeniu Centrum Sprawiedliwości Naprawczej w Toruniu oczami uczestników tego procesu: https://youtu.be/dZPiLHJ5xXI

Więcej informacji na stronie internetowej Fundacji Court Watch Polska: www.courtwatch.pl